Geen hoofddoek of keppel? Verbied dan ook de communie en catechese op school.

Primaire tabs

Zo’n drie maanden geleden lanceerde Lieve Boeve, directeur-generaal van het Vlaams Secretariaat van het Katholiek Onderwijs, een oproep om het verbod op levensbeschouwelijke tekens in scholen te laten vallen. In àlle scholen, ook die in het GO!. Kranten kopten dat het “verbod op de hoofddoek overal weg moet” en “deze beslissing niet aan de scholen zelf mocht gelaten worden”. Lieven pleitte zeer luid voor een breed maatschappelijk debat. Intussen hoorden we mijnheer Boeve niet vaak meer en het maatschappelijk debat bleef wat uit. Deze discussie lijkt misschien een grijsgedraaide plaat, maar toch. In de nasleep van “je suis Charlie”, de heisa over het verbod op lange jurken in Mechelen en de tulband in Sint-Truiden blijkt ze meer dan relevant. Moeten we onze kinderen niet net opvoeden mét een echte vrijheid van meningsuiting?

We kunnen blijven discussiëren over wat nu eigenlijk het doel is van ons onderwijs, maar het lijkt vanzelfsprekend dat het ons hoort voor te bereiden op ‘later’, op samenleven. Of je het nu goed of slecht vindt, dat samenleven is vandaag de dag behoorlijk multicultureel. Daarnaast heeft iedereen een eigen mening, identiteit, die hij/zij wil ventileren via allerhande sociale media. Velen zijn voorstander van meer lessen IT op school, maar niemand denkt eraan om die manieren van meningsuiting aan banden te leggen. En toch denken volledige scholenkoepels er dan weer wél aan levensbeschouwelijke symbolen te verbieden. Het uiten van jouw identiteit via een van die symbolen is not done, ongewenst. Reden? Voor de hoofddoek hanteren voorstanders van een verbod dat het een druk uitoefent, dat jouw vrijheid om jouw identiteit te uiten de vrijheid van anderen belemmert. Dat kan kloppen, maar dit is toch een drastische maatregel en doet afbreuk aan een hoofddoel van ons onderwijs.

Tekens algemeen verbieden gaat voorbij aan de essentie, aan waarom mensen deze willen dragen. Dat alle mensen met een hoofddoek gebukt gaan onder onderdrukking is een veralgemening. Eens luisteren naar het verhaal van elkeen kan wel eens een ontluisterende ervaring zijn. Men vertrekt vanuit het idee dat het dragen van een symbool een uiting is en het tegenovergestelde is dan neutraal of goed ingeburgerd. Alsof het niet dragen van symbolen geen statement kan zijn. Ook dit gesprek wordt op voorhand al uitgesloten door een verbod. Veel ‘leren samenleven’ zit er zo niet in, als we binnen de schoolpoorten zulke gesprekken niet aangaan.

Kan er druk zijn zoals in het Antwerpse Atheneum het geval was? Natuurlijk, maar vraag is of zo een druk enkel uit gaat van de dragers. Probeer maar eens als enige joodse jongen, de enige drager van zo’n symbool op de gehele school, een keppel te dragen. Zou deze jongen geen druk ervaren om zich te ontdoen van zijn individuele vrijheid? Misschien passender: de enige leerling op een katholieke school die een communie, vormsel of lentefeest aan zich laat voorbijgaan. De “normale” klasgenoten gaan naar de catechese hoor.

Mocht een verbod omwille van de druk overal moeten gelden: verbied dan ook de promotie van catechese of de communie op school. Dat kan duidelijk niet de bedoeling zijn. Ik ontzeg niemand zijn cadeaus of de ceremonie die intussen vaak bijzaak blijkt. Waarom ontzeggen wij dan onze leerlingen de kans tot uiting van hun mening? Tot dialoog? Laat dit misschien een oproep zijn: vul dit maatschappelijk debat dat Lieven Boeve graag zou zien met de stemmen van de leerlingen. Of het nu een kruisje, een keppel of schooluniform zou zijn, het gaat over hun vrije mening en identiteit.

Robbe Wulgaert

Leraar geschiedenis – informatica. Bachelor onderwijskunde. Bovenstaande opinie vertolkt enkel de mening van de schrijver. Schrijft dus in eigen naam.

Standpunt categorie: